Eftir umræður undanfarinna daga, og þá sérstaklega Silfur Egils í dag, komu upp í huga mér fimm stig sorgarinnar og hvernig þau gætu átt við hugsanlega aðild Íslands að ESB (eða ekki):
Afneitun: Málið er ekki á dagskrá.
Þunglyndi: Já en..., málið er ekki á dagskrá!
Samningaviðræður: Má bjóða svissneskan franka? Norska krónu?
Reiði: Málið er ekki á dagskrá!!!
Sátt: Í ljósi breyttra hagsmuna, er eðlilegt að sækja um aðild. En við höfum líka alltaf sagt það... þ.e. í ljósi breyttra hagsmuna gætum við hugsanlega, kannski þurft að sækja um aðild – þ.e. mögulega, að teknu tilliti til allra þátta, eftir að allir kostir hafa verið vegnir og metnir, þ.m.t. á vísindalegan hátt!
sunnudagur, 9. mars 2008
ESB: fimm stig sorgar
föstudagur, 7. mars 2008
Vala víkingur og staða Framsóknar
Valgerður Sverrisdóttir flutti ágætt erindi á iðnþingi í gær og má segja að nú sé hún loksins komin endanlega úr Evrópuskápnum. Hún segir í niðurlagi ræðu sinnar:
Við erum Evrópuþjóð og eigum sögulega og menningarlega samleið með Evrópu. Langstærstur hluti viðskipta okkar er við Evrópuþjóðir. Vegna þessara nánu tengsla ákvað Ísland árið 1994, ásamt öðrum EFTA-ríkjum, að gerast þátttakandi í Evrópusamrunanum. Aðild okkar að Evrópska efnahagssvæðinu var mjög umdeilt mál á sínum tíma en nú eru í raun allir sammála um að aðild hafi verið rétt ákvörðun.
Mér segir svo hugur að eins muni það verða ef við gerumst aðilar að Evrópusambandinu. Það verður umdeilt í aðdragandanum og að einhverju leyti á meðan á aðildarviðræðum stendur, en ef við næðum samningi sem þjóðin teldi hagstæðan og myndi samþykkja í þjóðaratkvæðagreiðslu, hef ég þá trú að niðurstaðan myndi verða okkur farsæl.
Það sem fyrst og fremst fengist með slíkri aðild er að mínu mati aukinn stöðugleiki og meira öryggi til framtíðar.
Í þessari yfirlýsingu felast mikil pólitísk tíðindi. Hér kveður við töluvert annan tón en heyra hefur mátt frá formanni Framsóknarflokksins, Guðna Ágústssyni, og skósveini hans, Bjarna Harðarsyni.
Það er nokkuð ljóst að innan Framsóknarflokksins eru skiptar skoðanir um afstöðuna til ESB. Ef eitthvað má lesa út úr skoðanakönnun Samtaka iðnaðarins um afstöðu landsmanna, þ.m.t. fylgismanna einstakra stjórnmálaflokka, þá er það sú staðreynd að samfara hnignandi fylgi hefur hlutfall ESB-andstæðinga innan flokksins farið vaxandi.
Á mannamáli þýðir þetta að það eru frjálslyndu framsóknarmennirnir, líberlistarnir, sem eru að yfirgefa flokkinn. Það eru grafalvarleg tíðindi að nú 10 mánuðum eftir verstu útkomu Framsóknarflokksins í kosningum hefur staðan ekkert skánað. Ef eitthvað, þá hefur hún versnað.
Það þýðir lítið fyrir núverandi formann, að bæta það böl með því að benda á eitthvað annað. Verði þessi staða viðvarandi í skoðanakönnunum fram á næsta flokksþing, er óumflýjanlegt að þar muni verða veruleg heitt undir hans stóli. Mótframboð er næsta óumflýjanlegt.
Hvað stefnu flokksins í Evrópumálum varðar, er líka nokk óumflýjanlegt að á næsta flokksþingi verði mörkuð framtíðarstefna flokksins. Leiðin hefur í reynd þegar verið vörðuð, en skýrari niðurstaða í þeim efnum mun án efa hafa veruleg áhrif á samsetningu og fylgisaukningarmöguleika flokksins til frambúðar. Kurteisiskomprómí á flokksþingum hingað til, sem einkum hafa verið til að friðþægja mestu afturhaldsöflin í flokknum, hafa lítið hjálpað.
Ef litið er til þingflokks Framsóknarflokksins er líka ljóst að þeir hinir frjálslyndari þar á meðal verða að fara að gera sig meira gildandi. Valgerður, hversu öflug sem hún er, stendur ekki ein á móti afturhaldinu til lengdar. Hún hefur hins vegar með ræðu sinni á iðnþingi í gær markað sér enn skýrari stöðu enn fyrr. Sem varaformaður flokksins hafa þau orð hennar mikla vigt.
Við erum Evrópuþjóð og eigum sögulega og menningarlega samleið með Evrópu. Langstærstur hluti viðskipta okkar er við Evrópuþjóðir. Vegna þessara nánu tengsla ákvað Ísland árið 1994, ásamt öðrum EFTA-ríkjum, að gerast þátttakandi í Evrópusamrunanum. Aðild okkar að Evrópska efnahagssvæðinu var mjög umdeilt mál á sínum tíma en nú eru í raun allir sammála um að aðild hafi verið rétt ákvörðun.
Mér segir svo hugur að eins muni það verða ef við gerumst aðilar að Evrópusambandinu. Það verður umdeilt í aðdragandanum og að einhverju leyti á meðan á aðildarviðræðum stendur, en ef við næðum samningi sem þjóðin teldi hagstæðan og myndi samþykkja í þjóðaratkvæðagreiðslu, hef ég þá trú að niðurstaðan myndi verða okkur farsæl.
Það sem fyrst og fremst fengist með slíkri aðild er að mínu mati aukinn stöðugleiki og meira öryggi til framtíðar.
Í þessari yfirlýsingu felast mikil pólitísk tíðindi. Hér kveður við töluvert annan tón en heyra hefur mátt frá formanni Framsóknarflokksins, Guðna Ágústssyni, og skósveini hans, Bjarna Harðarsyni.
Það er nokkuð ljóst að innan Framsóknarflokksins eru skiptar skoðanir um afstöðuna til ESB. Ef eitthvað má lesa út úr skoðanakönnun Samtaka iðnaðarins um afstöðu landsmanna, þ.m.t. fylgismanna einstakra stjórnmálaflokka, þá er það sú staðreynd að samfara hnignandi fylgi hefur hlutfall ESB-andstæðinga innan flokksins farið vaxandi.
Á mannamáli þýðir þetta að það eru frjálslyndu framsóknarmennirnir, líberlistarnir, sem eru að yfirgefa flokkinn. Það eru grafalvarleg tíðindi að nú 10 mánuðum eftir verstu útkomu Framsóknarflokksins í kosningum hefur staðan ekkert skánað. Ef eitthvað, þá hefur hún versnað.
Það þýðir lítið fyrir núverandi formann, að bæta það böl með því að benda á eitthvað annað. Verði þessi staða viðvarandi í skoðanakönnunum fram á næsta flokksþing, er óumflýjanlegt að þar muni verða veruleg heitt undir hans stóli. Mótframboð er næsta óumflýjanlegt.
Hvað stefnu flokksins í Evrópumálum varðar, er líka nokk óumflýjanlegt að á næsta flokksþingi verði mörkuð framtíðarstefna flokksins. Leiðin hefur í reynd þegar verið vörðuð, en skýrari niðurstaða í þeim efnum mun án efa hafa veruleg áhrif á samsetningu og fylgisaukningarmöguleika flokksins til frambúðar. Kurteisiskomprómí á flokksþingum hingað til, sem einkum hafa verið til að friðþægja mestu afturhaldsöflin í flokknum, hafa lítið hjálpað.
Ef litið er til þingflokks Framsóknarflokksins er líka ljóst að þeir hinir frjálslyndari þar á meðal verða að fara að gera sig meira gildandi. Valgerður, hversu öflug sem hún er, stendur ekki ein á móti afturhaldinu til lengdar. Hún hefur hins vegar með ræðu sinni á iðnþingi í gær markað sér enn skýrari stöðu enn fyrr. Sem varaformaður flokksins hafa þau orð hennar mikla vigt.
þriðjudagur, 4. mars 2008
General dislike of Iceland
Í ágætri grein Financial Times um áhrif alþjóðlegrar lausafjárkrísu á Ísland (og sagt er frá á mbl.is hér) er farið á greinargóðan hátt yfir þann vanda sem við er að etja. Rætt er við forsætisráðherra, Geir H. Haarde, sem kemur vel út í greininni. Að auki er rætt við nokkra lykilstarfsmenn íslensku bankanna.
Rúsínan er hins vegar í orðsins fyllstu merkingu í pylsuendanum undir lok greinarinnar þegar rætt er við Axel nokkurn Swenden, sem titlaður er “credit strategist” hjá BNP Paribas. Orðrétt er haft eftir Swenden: “There is a general dislike of Iceland; every movement in the market gets magnified when it comes to Iceland.”
Hér er í hnotskurn sá vandi sem Ísland og íslendingar eiga við að eiga í alþjóðlegu fjármálaumhverfi í augnablikinu; almennt er Ísland illa liðið og sveiflur á markaði verða ýktar í íslensku samhengi.
Það var og!
Í framhaldi er haft eftir Swenden að menn efist um að íslenska ríkið geti eða vilji styðja við bakið á bönkunum ef þeir lenda í vandræðum. Ennfremur gefur hann í skyn að það skorti gegnsæi í útlánum þeirra.
Erfitt er að mæta þessum athugasemdum þar sem þær eru að mestu huglægar. Traust á íslenska ríkið sem bakhjarl er ekki hægt að meta, umfram það sem haft er eftir forsætisráðherra í sömu grein, þ.e. Ísland muni og geti brugðist við eins og önnur ríki. Vert er reyndar að hafa í huga að íslenska ríkið er þar líka bundið sömu kvöðum og takmörkunum og önnur aðildarríki EES, þ.e. samevrópskum reglum um fjármálamarkaði, ríkisstyrki og markaðsaðstoð.
Kvörtun um skort á gegnsæi er líka að einhverju leyti erfitt að mæta. Bankarnir skila ársfjórðungsskýrslum og árskýrslum, eru upplýsingaskyldir gagnvart kauphöll og fjármálaeftirliti og gefa almennt mjög greinargóðar upplýsingar. Lærðu þeir einnig allir góða lexíu í míní-krísunni vorið 2006 í þeim efnum.
Upplýsingagjöfinni eru hins vegar óhjákvæmilega einhver takmörk sett. Alltaf getur verið einhver vandi í miðlun þeirra, og svo eru jú fjölmörg dæmi um það að menn heyri bara og sjái það sem þeir vilja heyra og sjá!
Hættan er sú að staðreyndirnar verði aukaatriði ef mönnum er "almennt illa við Ísland".
"General dislike" er þannig hreinn ímyndarvandi.
Rúsínan er hins vegar í orðsins fyllstu merkingu í pylsuendanum undir lok greinarinnar þegar rætt er við Axel nokkurn Swenden, sem titlaður er “credit strategist” hjá BNP Paribas. Orðrétt er haft eftir Swenden: “There is a general dislike of Iceland; every movement in the market gets magnified when it comes to Iceland.”
Hér er í hnotskurn sá vandi sem Ísland og íslendingar eiga við að eiga í alþjóðlegu fjármálaumhverfi í augnablikinu; almennt er Ísland illa liðið og sveiflur á markaði verða ýktar í íslensku samhengi.
Það var og!
Í framhaldi er haft eftir Swenden að menn efist um að íslenska ríkið geti eða vilji styðja við bakið á bönkunum ef þeir lenda í vandræðum. Ennfremur gefur hann í skyn að það skorti gegnsæi í útlánum þeirra.
Erfitt er að mæta þessum athugasemdum þar sem þær eru að mestu huglægar. Traust á íslenska ríkið sem bakhjarl er ekki hægt að meta, umfram það sem haft er eftir forsætisráðherra í sömu grein, þ.e. Ísland muni og geti brugðist við eins og önnur ríki. Vert er reyndar að hafa í huga að íslenska ríkið er þar líka bundið sömu kvöðum og takmörkunum og önnur aðildarríki EES, þ.e. samevrópskum reglum um fjármálamarkaði, ríkisstyrki og markaðsaðstoð.
Kvörtun um skort á gegnsæi er líka að einhverju leyti erfitt að mæta. Bankarnir skila ársfjórðungsskýrslum og árskýrslum, eru upplýsingaskyldir gagnvart kauphöll og fjármálaeftirliti og gefa almennt mjög greinargóðar upplýsingar. Lærðu þeir einnig allir góða lexíu í míní-krísunni vorið 2006 í þeim efnum.
Upplýsingagjöfinni eru hins vegar óhjákvæmilega einhver takmörk sett. Alltaf getur verið einhver vandi í miðlun þeirra, og svo eru jú fjölmörg dæmi um það að menn heyri bara og sjái það sem þeir vilja heyra og sjá!
Hættan er sú að staðreyndirnar verði aukaatriði ef mönnum er "almennt illa við Ísland".
"General dislike" er þannig hreinn ímyndarvandi.
mánudagur, 3. mars 2008
Eilífðarverðbólga?
Hagstofa Íslands, ein opinberra tölfræðistofnanna innan OECD, mælir verðbólgu þannig að blandað er saman ólíkum stofnþáttum til að mynda vísitölu neysluverðs. Annars vegar er um að ræða hefðbundnar verðmælingar á neysluþáttum, s.s. þróun á verði matvæla, eldsneytis og annarra aðfanga. Þessir þættir eiga það sameiginlegt að vera eignarýrandi þættir, þ.e. hækkun þeirra hefur raunáhrif á ráðstöfunarfé þ.a. minna verður til sparnaðar. Eignir (sparnaður) aukast ekki, rýrna jafnvel að raungildi og í verstu tilfellum verður hrein rýrnun þar sem sparifjáreigendur verða að ganga á sparnaðinn til að mæta kostnaðaraukningu aðfanga.
Hins vegar er um að ræða mælingu á eignamyndandi þætti, þ.e. þróun húsnæðisverðs. Hækkun á húsnæðisverði ætti að öllu jöfnu að teljast jákvæð þar sem hún er eignamyndandi verðbólga. Hún er því algerlega eðlisólík hefðbundinni verðbólgu og er blöndun þeirra hrein hugsanavilla og rökleysa.
Eðlilegt er að reglulegir útgjaldaliðir tengdir húsnæði komi inn í verðbólgumælingu, t.d verðþróun byggingakostnaðar, leiguverð og jafnvel fjármögnunarkostnaður húsnæðis (sem þó væri ákveðin tvítalning þar sem fjármögnunarkostnaður húsnæðis í venjulegu þjóðfélögum endurspeglar verðbólguvæntingar að verulegu leyti).
Verðþróun húsnæðisins sjálfs er, eins og áður sagði, annað mál, enda er það svo að flest okkar kaupa húsnæði eflaust ekki nema tvisvar til þrisvar sinnum um ævina. Við kaupum á hverjum degi eitthvað í matinn.
Reyndar er það oftast þannig í öðrum löndum að við lága verðbólgu hækkar húsnæðisverð, og öfugt. Það á sér þá einföldu meginskýringu að við lága verðbólgu er aðgengi að lánsfjármagni auðveldar og fjármögnun ódýrari. Það ýtir undir eftirspurn eftir fasteignum, sem aftur skapar verðþrýsting.
Aukin verðbólga leiðir af sér hærri fjármögnunarkostnað, sem dregur úr lánaeftirspurn og þ.a.l. dregur úr eftirspurn eftir fasteignum og verð stendur í stað eða jafnvel lækkar. Ekki þarf að horfa lengra en til Bandaríkjanna og Bretlands í dag til að sjá dæmi um þetta.
Í okkar kerfi þar sem haldast í hendur verðtrygging lána og hin séríslenska verðbólgumæling er komið í veg fyrir þessa jafnvægislist eigna og eyðslu. Í okkar kerfi, sérstaklega eftir innkomu bankanna á húsnæðislánamarkaðinn, aukningu lánshlutfalls og hækkun á lánum, þrýstir hvað á annað, og verðbólgan er líklega að verða eilíf nema til komi grunvallarkerfisbreyting.
Verðbólga undanfarinna ára byggðist svo að segja algerlega á sprengingu í húsnæðisverði sem varð vegna innkomu bankanna á þann markað. Að kenna um 90% lánum íbúðalánasjóðs fyrir fyrstu íbúð að hámarki 9 milljónir, sem ekki voru einu sinni komin til framkvæmda þegar að bankarnir komu inn á markaðinn er í besta falli kjánalegt.
Nú þegar fasteignamarkaðurinn hefur hægt verulega á og íbúðaverð virðist vera að ná jafnvægi, er hin hefðbundna verðbólga hins vegar farin í fullan gang. M.a. er það afleiðing gífurlegrar hækkunar á rekstarkostnaði fyrirtækja sem er bein afleiðing hávaxtastefnu Seðlabankans, auk að sjálfsögðu vegna ástands á alþjóðamörkuðum.
Þetta þýðir að hin séríslenska verðbólga heldur áfram að vera há. Hún getur ekki lækkað. Við erum föst í verðbólguvítahring og hún er orðin okkar efnahagslega gereyðingarvopn.
Það mun ekki breytast nema til komi grundvallarkerfisbreyting.
Hins vegar er um að ræða mælingu á eignamyndandi þætti, þ.e. þróun húsnæðisverðs. Hækkun á húsnæðisverði ætti að öllu jöfnu að teljast jákvæð þar sem hún er eignamyndandi verðbólga. Hún er því algerlega eðlisólík hefðbundinni verðbólgu og er blöndun þeirra hrein hugsanavilla og rökleysa.
Eðlilegt er að reglulegir útgjaldaliðir tengdir húsnæði komi inn í verðbólgumælingu, t.d verðþróun byggingakostnaðar, leiguverð og jafnvel fjármögnunarkostnaður húsnæðis (sem þó væri ákveðin tvítalning þar sem fjármögnunarkostnaður húsnæðis í venjulegu þjóðfélögum endurspeglar verðbólguvæntingar að verulegu leyti).
Verðþróun húsnæðisins sjálfs er, eins og áður sagði, annað mál, enda er það svo að flest okkar kaupa húsnæði eflaust ekki nema tvisvar til þrisvar sinnum um ævina. Við kaupum á hverjum degi eitthvað í matinn.
Reyndar er það oftast þannig í öðrum löndum að við lága verðbólgu hækkar húsnæðisverð, og öfugt. Það á sér þá einföldu meginskýringu að við lága verðbólgu er aðgengi að lánsfjármagni auðveldar og fjármögnun ódýrari. Það ýtir undir eftirspurn eftir fasteignum, sem aftur skapar verðþrýsting.
Aukin verðbólga leiðir af sér hærri fjármögnunarkostnað, sem dregur úr lánaeftirspurn og þ.a.l. dregur úr eftirspurn eftir fasteignum og verð stendur í stað eða jafnvel lækkar. Ekki þarf að horfa lengra en til Bandaríkjanna og Bretlands í dag til að sjá dæmi um þetta.
Í okkar kerfi þar sem haldast í hendur verðtrygging lána og hin séríslenska verðbólgumæling er komið í veg fyrir þessa jafnvægislist eigna og eyðslu. Í okkar kerfi, sérstaklega eftir innkomu bankanna á húsnæðislánamarkaðinn, aukningu lánshlutfalls og hækkun á lánum, þrýstir hvað á annað, og verðbólgan er líklega að verða eilíf nema til komi grunvallarkerfisbreyting.
Verðbólga undanfarinna ára byggðist svo að segja algerlega á sprengingu í húsnæðisverði sem varð vegna innkomu bankanna á þann markað. Að kenna um 90% lánum íbúðalánasjóðs fyrir fyrstu íbúð að hámarki 9 milljónir, sem ekki voru einu sinni komin til framkvæmda þegar að bankarnir komu inn á markaðinn er í besta falli kjánalegt.
Nú þegar fasteignamarkaðurinn hefur hægt verulega á og íbúðaverð virðist vera að ná jafnvægi, er hin hefðbundna verðbólga hins vegar farin í fullan gang. M.a. er það afleiðing gífurlegrar hækkunar á rekstarkostnaði fyrirtækja sem er bein afleiðing hávaxtastefnu Seðlabankans, auk að sjálfsögðu vegna ástands á alþjóðamörkuðum.
Þetta þýðir að hin séríslenska verðbólga heldur áfram að vera há. Hún getur ekki lækkað. Við erum föst í verðbólguvítahring og hún er orðin okkar efnahagslega gereyðingarvopn.
Það mun ekki breytast nema til komi grundvallarkerfisbreyting.
miðvikudagur, 27. febrúar 2008
Bjarni og Illugi: plús í kladdann
Grein Bjarna Benediktssonar og Illuga Gunnarssonar í Morgunblaðinu í gær var um margt ágæt. Helst til löng, og var hún að mínu mati í raun tvær greinar skellt saman í eina. Annars vegar um núverandi ástand á fjármálamarkaði og viðbrögð við því og hins vegar um hlutverk og aðferðafræði Seðlabankans.
Hvað fyrri hlutan varðar má segja að hann hafi boðað nokkur tímamót. Í fyrsta lagi lýstu þingmennirnir því yfir að “Umræðan um stöðu Íslands gagnvart ESB, um stöðu gjaldmiðilsins og aðra þætti er snerta íslenskt viðskiptaumhverfi verða ráðandi í stjórnmálaumræðu þjóðarinnar á næstu misserum og árum.” Undir lok greinarinnar ítreka þeir andstöðu Sjálfstæðisflokksins við aðild, en það er gert með hinum hefðbundna fyrirfara að sú andstaða gildi “...eins og sakir standa” og leggja áherslu á að umræðan verði “...að mótast af íslenskum hagsmunum.”
Tillögur þeirra um viðbrögð við núverandi ástandi á markaði eru að því að mér sýnist í sjö liðum:
1 – Lækkun skatta á fyrirtæki í 12%
2 – Efla fjármálaeftirlitið
3 – Setning laga um sérvarin skuldabréf
4 – Umbreyting íbúðalánasjóðs
5 – Framfylgja hugmyndum úr skýrslu Sigurðar Einarssonar et al. um Ísland sem alþjóðlega fjármálamiðstöð
6 – Stofna rannsóknarmiðstöð í efnahags- og fjármálafræðum
7 – Aukin og bætt upplýsingagjöf til erlendra fjölmiðla og greiningaraðila
Allar eru þessar hugmyndir góðra gjalda verðar. Umbreyting íbúðalánasjóðs er hins vegar sú hugmynd sem á eftir að mæta mestri andstöðu. Sú tvískipting opinberrar aðkomu að íbúðalánamarkaði, þ.e. annars vegar markaðsaðkomu og hins vegar félagslegt hlutverk er ekki ný af nálinni. Má til að mynda minna á frumvarp Borgaraflokksins um húsnæðislánastofnanir og húsbanka frá því 1987 og lagt var fram af Júlíusi Sólnes og Guðmundi Ágústssyni.
Frekari lækkun fyrirtækjaskatta umfram það sem ríkisstjórnin hefur þegar tilkynnt mun ennfremur ekki hljóta mikla náð í augum almennings ef ekki kemur til markviss áætlun um minni skattbyrði þess hins sama almennings. Ítrekaðar röksemdafærslur fyrir því að skattalækkanir á fyrirtæki séu af hinu góða á meðan að skattalækkanir sem koma beint við pyngju almennings séu af hinu verra, og þá sérstaklega að slíkar skattalækkanir séu þensluhvetjandi, eru einfaldlega ekki trúverðugar í augum hins sama vaxta- og skuldapínda almennings.
Um seðlabankahluta greinar þeirra mun ég eflaust fjalla síðar.
Hvað fyrri hlutan varðar má segja að hann hafi boðað nokkur tímamót. Í fyrsta lagi lýstu þingmennirnir því yfir að “Umræðan um stöðu Íslands gagnvart ESB, um stöðu gjaldmiðilsins og aðra þætti er snerta íslenskt viðskiptaumhverfi verða ráðandi í stjórnmálaumræðu þjóðarinnar á næstu misserum og árum.” Undir lok greinarinnar ítreka þeir andstöðu Sjálfstæðisflokksins við aðild, en það er gert með hinum hefðbundna fyrirfara að sú andstaða gildi “...eins og sakir standa” og leggja áherslu á að umræðan verði “...að mótast af íslenskum hagsmunum.”
Tillögur þeirra um viðbrögð við núverandi ástandi á markaði eru að því að mér sýnist í sjö liðum:
1 – Lækkun skatta á fyrirtæki í 12%
2 – Efla fjármálaeftirlitið
3 – Setning laga um sérvarin skuldabréf
4 – Umbreyting íbúðalánasjóðs
5 – Framfylgja hugmyndum úr skýrslu Sigurðar Einarssonar et al. um Ísland sem alþjóðlega fjármálamiðstöð
6 – Stofna rannsóknarmiðstöð í efnahags- og fjármálafræðum
7 – Aukin og bætt upplýsingagjöf til erlendra fjölmiðla og greiningaraðila
Allar eru þessar hugmyndir góðra gjalda verðar. Umbreyting íbúðalánasjóðs er hins vegar sú hugmynd sem á eftir að mæta mestri andstöðu. Sú tvískipting opinberrar aðkomu að íbúðalánamarkaði, þ.e. annars vegar markaðsaðkomu og hins vegar félagslegt hlutverk er ekki ný af nálinni. Má til að mynda minna á frumvarp Borgaraflokksins um húsnæðislánastofnanir og húsbanka frá því 1987 og lagt var fram af Júlíusi Sólnes og Guðmundi Ágústssyni.
Frekari lækkun fyrirtækjaskatta umfram það sem ríkisstjórnin hefur þegar tilkynnt mun ennfremur ekki hljóta mikla náð í augum almennings ef ekki kemur til markviss áætlun um minni skattbyrði þess hins sama almennings. Ítrekaðar röksemdafærslur fyrir því að skattalækkanir á fyrirtæki séu af hinu góða á meðan að skattalækkanir sem koma beint við pyngju almennings séu af hinu verra, og þá sérstaklega að slíkar skattalækkanir séu þensluhvetjandi, eru einfaldlega ekki trúverðugar í augum hins sama vaxta- og skuldapínda almennings.
Um seðlabankahluta greinar þeirra mun ég eflaust fjalla síðar.
sunnudagur, 24. febrúar 2008
Hayseed Dixie
Mikið er viðeigandi að ljúka þessari loka-Eurovision-forkeppnishelgi með því að fara með börnunum (þeim sem geta vakað lengur frameftir!) á Hayseed Dixie tónleika á Nasa.
Er búin að vera aðdáandi í nokkur ár og varð þeirrar gæfu aðnjótandi að sjá þá á sviði í Loppen í Kristaníu í kóngsins Köben fyrir tæpum tveimur árum.
Tær snilld!!!
Er búin að vera aðdáandi í nokkur ár og varð þeirrar gæfu aðnjótandi að sjá þá á sviði í Loppen í Kristaníu í kóngsins Köben fyrir tæpum tveimur árum.
Tær snilld!!!
fimmtudagur, 21. febrúar 2008
Fatapóker
Sjálfseyðingarhvöt félaga minna í Framsóknarflokknum virðast engin takmörk sett. Nær væri að halda að einstakir flokksfélagar væru komnir í samkeppni við borgarstjórnarflokk Sjálfstæðisflokksins í aulahætti.
Varla er flokkurinn búin að jafna sig á hnífasetta- og fatapeningafíflagangi en að hinn annars geðþekki þingmaður flokksins í norð-austur kjördæmi, Birkir Jón Jónsson, ákveður að stofna til einhverskonar borgarlegra mótmæla með því að taka þátt í pókermóti.
Vissulega getur margt verið til í röksemdum Birkis fyrir því að póker sé mismunað m.v. bridge og bann á fjárhættuspilum séu úrelt. En þetta er ekki aðferðafræðin. Skárra hefði þá verið að fá einhverja félaga sína með sér í að skipuleggja pókermót í þágu góðs málefnis, en nei, frekar skal plebbast.
Og átján þúsund kallinn í plús, er hann ekki skattskyldur? Í gvöðanna bænum ekki klikka á því smáatriði til viðbótar.
Varla er flokkurinn búin að jafna sig á hnífasetta- og fatapeningafíflagangi en að hinn annars geðþekki þingmaður flokksins í norð-austur kjördæmi, Birkir Jón Jónsson, ákveður að stofna til einhverskonar borgarlegra mótmæla með því að taka þátt í pókermóti.
Vissulega getur margt verið til í röksemdum Birkis fyrir því að póker sé mismunað m.v. bridge og bann á fjárhættuspilum séu úrelt. En þetta er ekki aðferðafræðin. Skárra hefði þá verið að fá einhverja félaga sína með sér í að skipuleggja pókermót í þágu góðs málefnis, en nei, frekar skal plebbast.
Og átján þúsund kallinn í plús, er hann ekki skattskyldur? Í gvöðanna bænum ekki klikka á því smáatriði til viðbótar.
mánudagur, 18. febrúar 2008
Boutique sjávarútvegur o.fl.
Minn ágæti vinur Þórarinn Stefánsson eðalkrati (með framsóknarhjarta) á það til að blogga. Hann kynnti í dag konseptið Boutique sjávarútvegur sem gæti orðið "the next big thing!"
Athyglisverðar vangaveltur.
Athyglisverðar vangaveltur.
sunnudagur, 17. febrúar 2008
Leiðari Fréttablaðsins
Full ástæða er til að vekja athygli á ágætum leiðara Þorsteins Pálssonar í Fréttablaðinu í dag. Þorsteinn, sem fyrrverandi formaður Sjálfstæðisflokksins og forsætisráðherra, er án efa sá úr pólitískri elítu Sjálfstæðisflokksins sem lengst hefur gengið í því að lýsa yfir stuðningi við aðild Íslands að ESB.
Í flestu er hægt að taka undir þær athugasemdir sem settar eru fram í leiðaranum. Í honum leynist hins vegar ein hugsanavilla sem vert er að leiðrétta, en í annarri málsgrein segir m.a. að það sé "... ljóst að Ísland uppfyllir ekki aðildarskilyrðin [að ESB] við svo búið."
Þetta er ekki rétt. Ísland uppfyllir nú þegar öll aðildarskilyrði að ESB, eins og sjá má hér.
Líklega hefur ritstjóranum hins vegar orðið eilítill fingraskortur á lyklaborðinu og hann haft í huga upptökuskilyrði evrunnar, en þau má sjá hér.
Athyglisvert er þar að þau fjögur skilyrði sem þar eru upptalinn snúa að verðlagsþróun, ríkisfjármálum, gengisþróun og langtíma vaxtaþróun. Í þessu samhengi er rétt að hafa í huga að þegar litið er til verðlagsþróunar er ekki átt við hina sér íslensku verðbólgumælingu, heldur samræmdrar verðbólgumælingar á ESB svæðinu, þ.e. þeirrar mælingar sem kemur fram í samræmdu EES vísitölunni þar sem Ísland hefur verið innan skekkjumarka á undanförnum árum.
Í ljósi þessa þyrfti því ekki að líða langur tími frá því að aðild Íslands að ESB gengi í gildi þar til að hægt væri að taka upp evru.
En fyrst þarf að taka afstöðu til aðildar.
Í flestu er hægt að taka undir þær athugasemdir sem settar eru fram í leiðaranum. Í honum leynist hins vegar ein hugsanavilla sem vert er að leiðrétta, en í annarri málsgrein segir m.a. að það sé "... ljóst að Ísland uppfyllir ekki aðildarskilyrðin [að ESB] við svo búið."
Þetta er ekki rétt. Ísland uppfyllir nú þegar öll aðildarskilyrði að ESB, eins og sjá má hér.
Líklega hefur ritstjóranum hins vegar orðið eilítill fingraskortur á lyklaborðinu og hann haft í huga upptökuskilyrði evrunnar, en þau má sjá hér.
Athyglisvert er þar að þau fjögur skilyrði sem þar eru upptalinn snúa að verðlagsþróun, ríkisfjármálum, gengisþróun og langtíma vaxtaþróun. Í þessu samhengi er rétt að hafa í huga að þegar litið er til verðlagsþróunar er ekki átt við hina sér íslensku verðbólgumælingu, heldur samræmdrar verðbólgumælingar á ESB svæðinu, þ.e. þeirrar mælingar sem kemur fram í samræmdu EES vísitölunni þar sem Ísland hefur verið innan skekkjumarka á undanförnum árum.
Í ljósi þessa þyrfti því ekki að líða langur tími frá því að aðild Íslands að ESB gengi í gildi þar til að hægt væri að taka upp evru.
En fyrst þarf að taka afstöðu til aðildar.
miðvikudagur, 13. febrúar 2008
Beagle er bestur!
Þegar maður hefur verið meira og minna kjaftstopp yfir pólitískum fréttum undanfarinna vikna er það ljúft að fá svona tíðindi til að gleðja sig, en Beagle hundur var í fyrsta sinn valinn bestur hundur sýningarinnar (Best in show) á Westminster hundasýningunni í Bandaríkjunum. Sjálfur á ég tvo Beagle hunda, annan frá Bandaríkjunum og hinn frá Danmörku og hef löngum verið sannfærður um að hér fari bestu voffar í heimi! Á myndinni hér að ofan má sjá Uno, þann sem sigraði. Hér fyrir neðan, ykkur til ánægju og yndisauka má sjá mína tvo, þá Begga og Bróa, í vænni afslöppun á góðum degi.
Gerast áskrifandi að:
Færslur (Atom)